Politička dešavanja u Pakistanu posljednjih godina više nego ikada ukazuju na složenost strukture moći u toj zemlji i njenu podložnost geopolitičkom rivalstvu velikih sila. Mnogi analitičari smatraju da je sadašnja vlada Pakistana, za razliku od vlade Imrana Khana, nastala manje kao rezultat potpuno nezavisnog procesa zasnovanog na volji naroda, a više u kontekstu stranih pritisaka i intervencija, kao i djelovanja domaćih sigurnosnih i vojnih institucija.
Smjena Imrana Khana u političkom prostoru Pakistana uglavnom se dovodi u vezu s njegovim nezavisnim stavovima prema ratu u Ukrajini i pokušajem očuvanja određene neutralnosti u odnosu na sukob između Rusije i NATO-a.
Ipak, sadašnja pakistanska vlada nastoji voditi određenu politiku balansiranja prema globalnim silama; politiku koja s jedne strane održava bliske odnose sa Sjedinjenim Američkim Državama, a s druge strane ne umanjuje svoju stratešku zavisnost od Kine. Ovaj pristup proizlazi iz geopolitičkih i ekonomskih realnosti Pakistana — zemlje kojoj su istovremeno potrebni finansijska i sigurnosna podrška Zapada te velika kineska ulaganja.
Na regionalnom nivou, sve veće približavanje SAD-a i Indije, posebno u okviru strategije obuzdavanja Kine u Aziji, dovelo je do toga da Washington značajno proširi svoju vojnu i tehnološku saradnju s New Delhijem. Ovo je prirodno izazvalo zabrinutost u Islamabadu i dodatno usmjerilo Pakistan prema odbrambenoj i ekonomskoj saradnji s Pekingom.
Posljednjih godina Kina je postala jedan od glavnih snabdjevača Pakistana vojnom opremom, a veliki projekti poput „Kinesko-pakistanskog ekonomskog koridora“ imaju važnu ulogu u ekonomiji te zemlje. Česta putovanja pakistanskih zvaničnika u Peking i potpisivanje brojnih sporazuma i memoranduma o ekonomskoj i sigurnosnoj saradnji ukazuju na dubinu strukturne zavisnosti Pakistana od Kine.
Mnogi vitalni infrastrukturni projekti u Pakistanu tokom posljednje decenije razvijeni su direktnim ili indirektnim kineskim investicijama, a bez te podrške Islamabad bi se suočio sa znatno ozbiljnijim ekonomskim i razvojnim izazovima.
Uprkos tome, Pakistan i dalje nastoji održati odnose sa SAD-om i Zapadom te iskoristiti mogućnosti saradnje s oba bloka moći.
Članstvo Pakistana u Šangajskoj organizaciji za saradnju nije spriječilo široku saradnju ove zemlje s Washingtonom, a Islamabad nastoji iskoristiti rivalstvo velikih sila za ostvarivanje vlastitih nacionalnih interesa.
Ipak, historijsko iskustvo pokazuje da politika balansiranja između suparničkih blokova, ukoliko se vodi bez jasne, dugoročne strategije i unutrašnjeg konsenzusa, može dugoročno suočiti Pakistan sa složenim geopolitičkim, sigurnosnim i ekonomskim izazovima.
Your Comment